📑 İçindekiler
En kötü telefon görüşmelerinden biridir: siteniz gitmiştir, hosting firmasını ararsınız ve "maalesef o tarihe ait yedeğimiz yok" cevabını alırsınız. Bu yazı iki bölümden oluşuyor — şimdi ne yapabileceğiniz ve bir daha bu duruma düşmemek için ne kurmanız gerektiği.
Neden yedek çıkmıyor?
Bu genelde firmanın kötü niyetinden değil, çoğu paylaşımlı hosting paketinin yedekleme vaadinin sınırlı olmasından kaynaklanır:
- Kısa saklama süresi: yedekler çoğu zaman yalnızca birkaç gün tutulur. Sorunu bir hafta sonra fark ettiyseniz yedek çoktan dönmüştür.
- Yedek de aynı sunucudaydı: disk arızası veya sunucu kaybı yaşandıysa yedek de aynı olaydan etkilenmiştir.
- Hesap kapatıldı: ödeme gecikmesi ya da kural ihlaliyle hesap silindiğinde yedekler de silinir.
- Yedek hiç alınmıyordu: bazı paketlerde yedekleme "en iyi çaba" esasına dayanır ve taahhüt edilmez.
📄 Önce sözleşmenize bakın
Hosting paketinizin yedekleme taahhüdü olup olmadığını kontrol edin. Taahhüt varsa ve yerine getirilmediyse talep hakkınız doğabilir. Taahhüt yoksa — ki paylaşımlı paketlerin çoğunda yoktur — yedekleme sorumluluğu baştan beri sizdeydi.
Hâlâ deneyebileceğiniz kurtarma yolları
Umut tamamen bitmiş olmayabilir. Aşağıdakileri sırasıyla deneyin — bazıları verinin tamamını değil ama önemli bir kısmını geri getirebilir.
1. Kendi cihazlarınıza bakın
Çoğu kişi farkında olmadan kısmi yedeklere sahiptir: geliştirme yaparken bilgisayarınıza indirdiğiniz dosyalar, e-postayla gönderdiğiniz bir arşiv, tasarımcınızın veya eski geliştiricinizin elindeki kopya. Bir siteyi baştan kurmaktansa altı ay eski bir kopyadan devam etmek çok daha iyidir.
2. Arama motoru önbelleği ve web arşivleri
İçerik siteleri için bu yol gerçekten işe yarar. Arama motorlarının önbelleği ve internet arşivi hizmetleri sayfalarınızın eski hâllerini saklamış olabilir. Bu yöntem metin içeriğini kurtarır; veritabanınızı, kullanıcı hesaplarınızı veya siparişlerinizi geri getirmez. Yine de yılların blog yazısını yeniden yazmaktan iyidir.
3. Alt hesaplar ve test kopyaları
Geçmişte bir test ortamı, staging kopyası veya alt alan adında deneme kurulumu yaptıysanız oralarda daha eski bir veritabanı duruyor olabilir.
4. Üçüncü taraf servislerdeki veri
Sitenizin verisinin bir kısmı başka yerlerde de bulunabilir: ödeme sağlayıcınızda sipariş ve müşteri kayıtları, e-posta pazarlama aracınızda abone listeniz, muhasebe programınızda faturalarınız. Bunları dışa aktarıp yeni kurulumda birleştirebilirsiniz.
5. E-posta kutunuz
Sipariş bildirimleri, üyelik e-postaları ve iletişim formu mesajları posta kutunuzda duruyor olabilir. Bu, özellikle e-ticarette sipariş geçmişini kısmen yeniden oluşturmak için kullanılabilir.
Bir daha yaşamamak için
Kurtarma denemeleri bittiğinde asıl ders şudur: yedekleme, hizmet aldığınız yerin sorumluluğuna bırakılamayacak kadar kritiktir. Kurmanız gereken düzenin özü basittir.
- Yedek, siteden bağımsız bir yerde dursun. Sunucunuz kaybolduğunda yedeğiniz de kaybolmamalı. Bu, yedeklemenin en temel kuralıdır.
- Otomatik olsun. Elle alınan yedek, yoğun bir haftada unutulur ve geriye dönük alınamaz.
- Saklama süresini siz belirleyin. Kaç kopya tutulacağına siz karar verin; sorunu geç fark ederseniz eski bir yedeğe dönebilesiniz.
- Kapsam tam olsun. Dosya, veritabanı ve e-posta. Üçünden biri eksikse kurtarma da eksik olur.
- Test edin. Geri yüklenemeyen yedek, yedek değildir.
☁️ Yedeğiniz sizin alanınızda dursun
Yedekalma yedeklerinizi kendi sunucularında tutmaz; doğrudan sizin kendi bulut alanınıza gönderir (Google Drive, S3 ve benzeri). Yani bizimle çalışmayı bıraksanız bile yedekleriniz sizde kalır ve standart biçimlerde olduğu için başka bir araca ihtiyaç duymadan açılır. yedekleme fiyatlarına bakın ya da 14 gün ücretsiz deneyin.
Yeni kuruluma geçerken
Siteyi baştan kurmak zorunda kaldıysanız, ilk günden yedeklemeyi devreye alın. En sık yapılan hata, "önce siteyi bitireyim, yedeklemeyi sonra kurarım" demektir — ve o "sonra" çoğu zaman ikinci veri kaybından sonra gelir.
Konuyla ilgili sayfalar: WordPress yedekleme · sunucu yedekleme · yedekleme fiyatları
Sık Sorulan Sorular
Hosting firmam yedek veremiyorsa sitemi kurtarabilir miyim?
Kısmen kurtarma şansınız olabilir. Kendi cihazlarınızdaki eski kopyalar, arama motoru önbelleği ve web arşivleri (metin içeriği için), varsa test/staging kurulumları, ödeme sağlayıcınız ve e-posta pazarlama aracınızdaki veriler ile e-posta kutunuzdaki sipariş bildirimleri birlikte değerlendirildiğinde verinin önemli bir bölümü yeniden oluşturulabilir. Ancak tam bir geri dönüş yalnızca gerçek bir yedekle mümkündür.
Hosting yedekleri neden bu kadar kısa süre saklanıyor?
Yedek saklamak depolama maliyeti demektir ve paylaşımlı hosting paketleri düşük fiyat üzerine kuruludur. Bu yüzden yedekler genellikle birkaç gün tutulur ve çoğu pakette yedekleme taahhüt edilmez, "en iyi çaba" esasına dayanır. Sorunu geç fark ettiğinizde yedek çoktan dönmüş olur.
Arama motoru önbelleğinden site kurtarılır mı?
Yalnızca metin içeriği kurtarılabilir. Sayfa metinlerinizi geri alabilirsiniz ama veritabanınız, kullanıcı hesaplarınız, siparişleriniz ve yüklediğiniz dosyalar bu yolla geri gelmez. İçerik ağırlıklı siteler için değerli bir seçenektir, e-ticaret için yetersizdir.
Hosting hesabım kapatılırsa yedeklerim ne olur?
Ödeme gecikmesi veya kural ihlali nedeniyle hesap silindiğinde sunucudaki yedekler de silinir. Yedeklerinizin hosting hesabınızdan bağımsız bir yerde durması, tam da bu senaryo için gereklidir.
Yedeklerim başka bir serviste dururken o servisi bırakırsam ne olur?
Bu, servisin tasarımına bağlıdır. Yedeklerinizi kendi sunucularında tutan bir hizmetten ayrılırsanız erişiminizi kaybedebilirsiniz. Yedeklerin doğrudan sizin kendi bulut hesabınıza yazıldığı ve standart biçimlerde (zip, SQL dökümü, .eml) saklandığı bir düzende ise dosyalar sizde kalır ve okunabilir olmayı sürdürür.