📑 İçindekiler
Yanlış klasörü silmek, yanlış dosyanın üzerine yazmak veya bir eklentiyi kaldırırken verisini de götürmek — hepsi sık yaşanır ve hepsi çözülebilir. Ama tepki sırası önemlidir: yanlış hamle kurtarılabilir bir kaybı kalıcı hâle getirebilir.
1. Ne sildiğinizi netleştirin
Yapılacak işlem, kaybın türüne göre tamamen değişir. Önce hangi durumda olduğunuzu belirleyin:
- Dosya silindi (görsel, tema dosyası, belge) — dosya sisteminde kayıp. Dosya yedeğinden çıkarılabilir.
- İçerik silindi (yazı, sayfa, ürün, sipariş) — veritabanında kayıp. Veritabanı yedeği gerekir.
- Ayar kayboldu — genelde veritabanında; eklentiyi yeniden kurmak ayarları geri getirmez.
- Site hiç açılmıyor — bu genelde silme değil, bozulma veya yapılandırma sorunudur. Aşağıda ayrıca ele alıyoruz.
⚠️ Panikle yeni içerik üretmeyin
Silinen dosyanın yerine hemen yenisini yüklemek ya da silinen yazıyı yeniden yazmak, geri yükleme sonrası çakışma yaratır. Önce kurtarma yolunu belirleyin, sonra üretmeye başlayın.
2. En kolay ihtimalleri önce eleyin
Yedeğe gitmeden önce şunlara bakın; çoğu zaman kayıp göründüğü kadar büyük değildir:
- Çöp kutusu: Birçok içerik yönetim sisteminde silinen yazı ve sayfalar bir süre çöp kutusunda bekler.
- Revizyon geçmişi: İçerik silinmediyse ama yanlış değiştirildiyse, önceki sürüme dönebilirsiniz.
- Tarayıcı önbelleği / açık sekme: Sayfa hâlâ bir sekmede açıksa metni oradan alabilirsiniz.
- Arama motoru önbelleği: Yayınlanmış bir sayfanın metni önbellekte durabilir.
3. Tek dosya mı, tam geri yükleme mi?
Bu ayrım kritiktir ve çoğu kişi gereksiz yere büyük olanı seçer.
Tek dosya kurtarma: Yalnızca bir görsel, belge veya tema dosyası kaybolduysa tüm siteyi geri yüklemenize gerek yoktur. Yedeğin içeriğini görüntüleyip sadece o dosyayı indirebilir ve yerine koyabilirsiniz. Site çalışmaya devam eder, hiçbir yeni veri kaybolmaz.
Tam geri yükleme: Veritabanındaki bir içerik kaybolduysa (yazı, ürün, sipariş) durum farklıdır. Veritabanı geri yükleme, sitenin o anki durumunu yedekteki hâliyle değiştirir: yedek alındıktan sonra oluşan her şey de geri alınır. Bu yüzden tek bir yazıyı kurtarmak için tam geri yükleme yapmak çoğu zaman yanlış tercihtir.
💡 Ara yol: yedeği ayrı bir yere açın
Veritabanındaki tek bir kaydı kurtarmanız gerekiyorsa, yedeği canlı sitenin üzerine yazmak yerine ayrı bir veritabanına geri yükleyip aradığınız kaydı oradan alın ve elle canlıya taşıyın. Böylece aradaki siparişleri ve içerikleri kaybetmezsiniz.
4. "Site hiç açılmıyor" ise önce şunu kontrol edin
Site tamamen açılmıyorsa bu çoğu zaman veri kaybı değildir. En sık üç sebep:
- Veritabanı bağlantı hatası: Yapılandırma dosyasındaki kullanıcı adı, şifre veya sunucu adresi yanlıştır. Veriler yerinde durur; yalnızca bağlantı kopmuştur. Sunucu taşındığında sık görülür.
- PHP hatası: Bir eklenti veya tema güncellemesi siteyi kırmış olabilir. Sorunlu bileşeni devre dışı bırakmak yeterlidir.
- Disk kotası dolu: Sunucuda yer kalmadığında site yazamaz hâle gelir ve beyaz ekran verebilir.
Bu üçünde de veriniz duruyordur. Panikle geri yükleme yapmak, aslında kaybetmediğiniz veriyi kaybetmenize yol açabilir. Önce sebebi teşhis edin.
5. Kalıcı çözüm: geri dönebileceğiniz bir nokta olsun
Bu tür kayıplarda belirleyici olan tek şey, elinizde ne kadar geriye giden bir yedek olduğudur. Hatayı bir hafta sonra fark ettiyseniz ve yedekleriniz yalnızca üç gün saklanıyorsa, yedeğiniz var ama işinize yaramaz.
- Saklama sayısını siz belirleyin: Her yedek türünden kaç kopya tutulacağına karar verin; geç fark edilen hatalar için bu belirleyicidir.
- Yedeğin içine bakabilin: İndirmeden önce içeriği görüntüleyebilmek, doğru yedeği seçmenizi sağlar.
- Tek dosya çıkarabilin: Küçük bir kayıp için tüm siteyi geri yüklemek zorunda kalmayın.
Yedekalma'da yedeğin içeriğini panelden görüntüleyebilir, tek bir dosyayı ya da klasörü indirebilirsiniz — ayrıntı için veritabanı yedekleme ve yedek doğrulama sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yanlışlıkla sildiğim dosyayı tüm siteyi geri yüklemeden kurtarabilir miyim?
Evet. Kayıp yalnızca bir dosyaysa (görsel, belge, tema dosyası) yedeğin içeriğini görüntüleyip sadece o dosyayı indirmeniz yeterlidir. Site çalışmaya devam eder ve aradaki hiçbir veri kaybolmaz. Tüm siteyi geri yüklemek yalnızca kapsamlı kayıplarda gereklidir.
Silinen bir yazıyı veya ürünü nasıl geri getiririm?
Bu içerik veritabanındadır. Önce çöp kutusuna ve revizyon geçmişine bakın; çoğu zaman oradadır. Değilse veritabanı yedeğinden kurtarmanız gerekir. Tam geri yükleme aradaki tüm değişiklikleri de geri alacağı için, tercihen yedeği ayrı bir veritabanına açıp yalnızca aradığınız kaydı alın ve canlıya elle taşıyın.
Sitem hiç açılmıyor, verilerimi kaybettim mi?
Büyük olasılıkla hayır. En sık üç sebep vardır ve üçünde de veri yerinde durur: yapılandırma dosyasındaki veritabanı bağlantı bilgilerinin yanlış olması, bir eklenti veya tema güncellemesinin siteyi kırması ve disk kotasının dolması. Geri yükleme yapmadan önce mutlaka sebebi teşhis edin.
Geri yükleme yaparsam aradaki siparişleri kaybeder miyim?
Veritabanı geri yükleme, sitenin o anki durumunu yedekteki hâliyle değiştirir; yedek alındıktan sonra gelen siparişler ve içerikler geri alınır. Bu yüzden küçük bir kayıp için tam geri yükleme yapmak genellikle yanlış tercihtir. Önce tek kayıt kurtarma yollarını deneyin.
Hatayı geç fark edersem yedeğim işe yarar mı?
Ancak yedekleriniz o kadar geriye gidiyorsa. Saklama süresi kısaysa (örneğin üç gün) ve hatayı bir hafta sonra fark ettiyseniz elinizdeki yedeklerin hepsi zaten hatalı hâli içerir. Bu yüzden her yedek türünden kaç kopya tutulacağını ihtiyaçlarınıza göre belirlemek önemlidir.